تبلیغات
دست نوشته ها - تفکر جانبی 6

روش تفکر سیستمی/ منبع: http://e-ict.blogfa.com/page/tahlil.aspx

 

 با شناخت مفاهیم سیستمی نه تنها می توانیم لغات جدیدی را کشف کنیم بلکه حتی  می توان برای بررسی همه جانبه هر امر و هر پدیدار  روشی خاص را اتخاذ نمود و با بکار بستن آن روش خاص می توان به شناخت بهتر آن امر یا آن پدیدار دست پیدا کرد.

و پیچیدگی های آن را بهتر بررسی کرد.

 روش بررسی همه جانبه با بکار بستن دانشهای گوناگون زیست شناسی ، تئوری انفورماتیک سیبرنتیک و تئوری سیستمها شکل و سامان یافته است و دانش نوین نمی توان آن را به حساب آورد  و فقط با ترکیب دانشهای گوناگون بدست آمده است و این روش که به وجود آورنده دانشهای گوناگون است به نام روش سیستمی می خوانند .

پس:

روش سیستمی روش نوینی نیست بلکه توسعه یافته ی دانش تئوری سیستمها و دانش زیست شناسی و تئوری سایبرنیتیکی است .

روش سیستمی علم یا دانش نویی نیست بلکه روش جدیدی است که با بکار بستن آن می توان شناخت های گوناگون را برای بهتر دریافتن موضوع مورد بررسی و دست یافتن به امکان فعالیتهای بیشتر و  موثر تر با هم جمع و ترکیب کرد این طور در نظر بگیرید که با فرض اینکه معنی یک سیستم را می دانیم کارایی روش سیستمی را میخواهیم بیان کنیم : ما در حالت روزمره با یک سیستم خاص سروکار داریم مثلا سیستم مترو یا هر سیستم دیگری . به عنوان یکی از این سیستمها یک سیستم شخصی و خاص رو مثال می زنم مثل سیستم برخوردمان با اطرافیانمان  شامل  خانواده ، دوستان ،همکاران  ، حتی دوستانمان از جنس مخالف !!!

خلاصه ما با توجه به احساساتمان و شناختمان و انتظاراتمان در برقراری ارتباط با انها و ... با هر کدام به شکلی خاص ارتباط بر قرار می کنیم . نحوه ی ارتباط ما و آنچه در درون ما به صورت نیاز ما را ملزم به برقراری ارتباط با این اشخاص می کند خود یک سیستم به شمار می آید (اگر در زمینه علت و چگونگی سیستم دانستن این روابط خوانندگان عزیز سوال داشته باشند در قسمت بعدی بر اساس روانشناسی تحلیل رفتار متقابل این مبحث را بیان می کنم ) دقت کنید که نمی خواهم وارد مبحث روانشناسی شویم و فقط روش سیستمی را در این موضوع برسی می کنیم .

ممکن است شما در برقراری ارتباط با اطرافیانتان خبره باشید !!! و در عین برخورداری از این مهارت در آن ابراز کنید که سیستم دانستن یا ندانستن آن و یا تحقیق در آن چه سودی می تواند برای من داشته باشد؟

بعضی ها برای مهارت در این فن سعی می کنند که عینا" کار های افراد صاحب فن  را تقلید کنند چه بسا این یک الگو در تمام سیستم های علمی و پژوهشی  جامعه حاکم هست متاسفانه !!!

ولی در کل کسانی که احساس فقدان مهارت ارتباط با اطرافیان را دارند ، حداقل متوجه هستند که مهارت آنها نیاز به بهبود دارد  این کلمه خود تمام تلاشها برای شناخت و تحقیق در سیستم را توجیه می کند

" بهبود مهارت به تنهایی تلاشها برای شناخت و تحقیق در سیستم را توجیه میکند "

برای بهبود این مشکل افراد بدون اینکه معنای سیستم را بدانند ، بطور غریزی رفتار خود ودر مقابل عکس العمل اطرافیان در برابر این رفتار را بررسی میکنند و این طور فکر می کنند که اگر در فلان لحظه به جای گفتن  این جمله آن  را می گفتم بهتر بود و در دفعات بعدی این ایراد خود را اصلاح می کنند .این خود یک استفاده غریزی از تفکر سیستمی است ولی چند بار باید گند بزنیم و تابلو بشیم تا به یک الگوی درست و بی  نقص برسیم ( البته کسانی هستند با استقامت و قدرت بسیار و تلاشی خستگی ناپذیر  پا درراه پر پیچ خم گذاشته اند و از همین جا به آنها خدا قوت می گوییم ) . حالا میخواهیم این موضوع را تعمیم دهیم .

در بسیاری از پروژه های تحقیقاتی ما توانایی شناخت از طریق روش آزمایش صحیح و خطا نداریم

اگر بخواهیم با کمترین دفعات آزمایش صحیح و خطا به بهترین روش و الگو برسیم ( حتی در بر قراری ارتباط ؟بله ، چون این نیز یک سسیستم است و می تواند از قوانین حاکم بر آن تبعیت کند ) باید پا را از استفاده سطحی و غریزی از تفکر سیستمی فراتر گذاشته و با استفاده دانش سیستم به بررسی و مطالعه سیستم مورد نظر بپردازیم .

فرض میکنیم که از دانش سیستمی هم اطلاعات متوسطی داریم  :

اولین قدم در بهبود سیستم مورد نظر شناخت و بررسی آن است  . هر سیستم اجزایی دارد  که آن اجزا قابل خرد شدن نیستند و با یکدیگر ارتباط بخصوصی دارند . این یک خصوصیت سیستم است و در اولین قدم ما این خصوصیت را در سیستم مورد نظر مورد برسی قرار می دهیم مثلا اجزای سیستم برخورد با طرف مقابل را بررسی می کنیم

شناخت سیستم :

در مورد روش سیستمی در قسمت قبل بطور سطحی در مورد اینکه تعریف آن چیست و تفکر سیستمی چیست و چه کاربردی دارد بحث شد . و اکنون کمی تخصصی در مورد روش سیستمی بحث می کنیم و تفاوت آن را با روش های موجود و ارتباط آن  با این روشها را بررسی میکنیم

روش سیستمی را باید از روش سایبرنتیک متفاوت دانست .

هدف اصلی تفکر سایبرنیتیک بررسی نحوه ی  کار و روابط ارگانیسم های زنده است. 

روش سیستمی را باید از نظریه  ی کلی سیستمها جدا دانست .

 هدف نظریه ی کلی سیستمها جمع آوری همه سیستم های موجود در قالب ریاضی می باشد

روش سیستمی با روش تجزیه و تحلیل سیستمی تفاوت دارد.

تجزیه و تحلیل سیستمی یکی از ابزار های گوناگونی است  که در روش سیستمی بکار می رود و با بکار بردن آن فقط می توان اجزای تشکیل دهنده یک سیستم و روابط بین این اجزا با یکدیگر را در داخل سیستم مشخص کرد .

روش سیستمی با بررسی منظم و سیستماتیک هیچ شباهتی ندارد ( بررسی سیستماتیک یعنی بررسی مرتبه به مرتبه یک مسئله و به انجام رساندن مرحله به مرحله یک کار به نحوی که هیچ مرحله و کاری در انجام یک پروژه جا گذارده نشود)

برای روشن شدن ابعاد روش سیستمی یا بهتر درک کردن آن بوجود آمدن آن را مورد بررسی قرار می دهیم

همانطور که در قبل هم بیان کردیم کار فکر در برخورد با مسائل این است که هم مسئله را تجزیه و تحلیل کند و هم عوامل گوناگون را با یکدیگر ترکیب کند .

فکر جنبه های عینی یا آنچه که بعنوان صورت  مسئله می شناسد را می نگرد و بررسی می کند  تا جنبه های ناپیدا را بیابد و مسئله را حل کند  اگر دقیق تر شویم ذهن می کوشد عواملی را پیدا کند که باید با یکدیگر آمیخته و ترکیب کند .

 و در این بین عوامل بوجود آورنده اندیشه های نو و بر انگیزنده نیروی ذهن را پیدا کند.

از نظرمن این موضوع  خود توجیه کننده فلسفه علوم مختلف است چون پیشرفت یک علم یعنی حل کردن مسائل پیچیده تر و رسیدن به جواب سوال های حیاتی برای حل مشکلات و یا برای پیشرف .

 پس از رسیدن به جواب آنها بررسی و فرموله کردن روش حل مسئله و بعد بهینه کردن آن وسپس رسیدن به سوالهای جدیدتر .

در بحث بعد بیشتر در مورد پیدایش روش سیستمی صحبت خواهیم کرد